Hasan Kalyoncu Üniversitesi (HKÜ) 2008 yılında Gaziantep’in 5 km dışında kırsal bir arazide elverişli bir konumda kurulmuştur. UniAr (Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı) tarafından 188 üniversitede öğrenim gören 35 binin üzerinde öğrenciden veri toplayarak gerçekleştirilen Türkiye Üniversite Memnuniyet Araştırması (TÜMA) raporuna göre “Yerleşke ve Yaşamının Doyuruculuğu” sıralamasında onuncu olarak A+ alan birkaç üniversiteden biridir.

HKÜ, 427 dönümlük arazi üzerinde kurulmuş olup, öğrenciler, personel ve ziyaretçiler için oldukça geniş bir yaşam alanı sunan modern bir kampüse sahiptir (Şekil 1). Gaziantep ili Şahinbey ilçesi sınırlarında yer almaktadır. Şahinbey ilçesi toplam 960 km² yüzölçümüne ve 926544 toplam nüfusa sahiptir. Şahinbey ilçesi 965 kişi/ km²  gibi oldukça yüksek nüfus yoğunluğuna sahip olmasına rağmen, HKÜ’nün kurulduğu bölgede konut ve araç sayısı çok az olup bu anlamda öğrenciler için oldukça sessiz ve rahat bir ortam sunmaktadır.

Kampüs içerisinde yaklaşık 70 dönümlük bir orman alanının var olmasına ilave olarak, 142 dönümlük yeşil alana sahiptir. Bununla birlikte kampüsün açık alan oranı %95’in üzerindedir.

HKÜ, kalite politikasına uygun olarak altyapısını her zaman en süt seviyede tutmaya özen göstermektedir. Nitekim bu yönde yapmış olduğu çalışmalar neticesinde, TS EN ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi standartlarına uygun olarak yükseköğretim hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen denetimler sonucunda Kalite Belgesi almaya hak kazanmıştır. Kalite Yönetim Sistemi, üniversitenin altyapılarının en uygun şekilde oluşturulmasına ve işletilmesine önem vermektedir. Bu bağlamda, HKÜ binaları engelli öğrencilerin tüm sınıflara, ofislere ve fakülte birimlerine kolaylıkla ulaşabileceği şekilde inşa edilmiştir. Binaların bütün girişlerinde tekerlekli sandalye girişi için uygun özelliklerde yapılmış olan rampalar bulunmaktadır. Binaların içerisinde 2 farklı asansör aktif olarak kullanılmakta olup, görme engellilerin rahat bir şekilde kullanabilmesi için her iki asansör de bütün hareketlerini sesli şekilde yapmaktadır. Ayrıca görme engelli bireyler için tuşlar Braile alfabesi ile donatılmıştır. Ayrıca engelli park alanları, engelli tuvaletleri gibi özel tesisler de mevcuttur.

HKÜ Güvenlik Birimi 5188 sayılı Özel Güvenlik Yasası’na uygun olarak kurulmuş olup, bu kapsamda yeterli güvenlik önlemleri alınmış durumdadır. Üniversitenin tüm binalarında ve tüm alanlarında güvenli öğretim ortamının oluşması için üniversitemizin güvenlik görevlileri hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra, bütün binalarda yönetmeliklere uygun şekilde konumlandırılmış yangın hortumları ve dolapları yer almaktadır. Ayrıca uygun özelliklerde yangın tüpleri de bulunmakta olup, periyodik bakımları sürekli olarak yapılmaktadır. Ayrıca bütün binalarda acil çıkış merdiveni ve kapısı da vardır. Üniversite içerisinde yer alan emniyet ve güvenlik tesislerinden bazıları aşağıdaki fotoğraflarda gösterilmiştir.

Sanayinin gelişmesi ve insan nüfusunun artmasına bağlı olarak dünya genelinde enerji tüketimi artmaktadır. Sürdürülebilirlik anlamında en önemli faktörlerden biri ise enerji tüketimi ve üretimidir. Aynı zamanda enerji konusu iklim değişikliğinin de en önemli faktörleri arasında yer alır. Bu anlamda sürdürülebilirliğin sağlanması ve iklim değişikliği hızının azaltılması için yenilebilir enerji üretimi, enerji verimli cihaz kullanımı, enerji tasarrufu gibi konular oldukça önem arz etmektedir. Bu kapsamda HKÜ enerji tüketimi ve üretimi konusunda üstüne düşen görevi en iyi şekilde yapmayı amaçlamaktadır. Enerji tasarrufunu ön planda tutarak sürdürülebilirlik çalışmalarını gerçekleştirmektedir. Bu bölümde HKÜ’nün enerji ve iklim değişikliği konusunda yapmış olduğu çalışmalar gösterilmiş ve bu çalışmalara ait bir takım görseller sunulmuştur.

HKÜ, sürdürülebilirlik anlayışı ile kurduğu güneş enerjisi santralleri ile tükettiği elektriğin tamamına yakınını üretmesinin yanı sıra, enerji tüketimine de dikkat ederek daha az elektrik tüketimi konusunda çalışmalar yürütmektedir. Örneğin son çalışmalarla kampüsümüzdeki binalarda kullanılan lambaların cinsi %71 oranında LED aydınlatmaya dönüştürülmüş olup, ilerleyen süreçte bütün binalardaki aydınlatmanın LED teknolojisine dönüştürülmesi hedeflenmektedir. HKÜ, sürdürülebilir teknolojilerin kullanımının bir parçası olarak diğer cihazlar için de benzer iyileştirme çalışmaları yürütülmektedir.

Aydınlatmanın yanı sıra bünyesinde bulunan diğer cihazlarda da büyük oranda enerji verimli cihazlar kullanmaya özen göstermektedir. Aynı zamanda tüm binalarda otomatik kapılar, otomatik yangın alarm sistemleri ve otomatik aydınlatma gibi otomasyon sistemleri bulunmaktadır. Böylece, çeşitli sürdürülebilir enerji yönetimi uygulamaları ile enerji tasarrufunu artırmayı hedeflemektedir.

 Üniversitede kullanılan LED aydınlatma sistemi ve enerji verimli cihazlardan örnekler

 

HKÜ, sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında enerji tasarrufu uygulamalarıyla birlikte, kampüs içerisinde kurmuş olduğu güneş enerjisi sistemleri ile kampüs binalarında tüketilen elektriğin çok büyük bir kısmını yenilebilir enerji olarak üretmektedir. Hem PV güneş enerji panelleriyle güneş tarları kurmuş olup, hem de kampüs binalarının çatılarında çatı sistemi güneş panellerini kurmuştur. Kampüs genelinde güneş enerjisi sistemlerinin kurulu gücü 2,3 MW’tir. Kurulan sistemlere ait fotoğraflar aşağıda sunulmuştur.

Kampüs içerisinde yer alan PV güneş tarlası sistemine ait görüntüler

 

Kampüs içerisinde yer alan çatı tipi güneş enerjisi sistemine ait görüntüler

HKÜ aşağıda gösterilen yollarla sera gazı emisyonu azaltma programı uygulamaktadır. Böylece kampüsün hem küresel ısınmaya etkisinin azaltılması hem de öğrenciler ve personel için daha temiz bir kampüs oluşturulması sağlanmaktadır. Sera gazı azaltma çalışmaları aşağıda sıralanmış ve bu çalışmalara ait görsellere aşağıda yer verilmiştir.

1. Üniversiteye ait ulaşım araçları tarafından yakılan yakıtların azaltılması için üniversite içinde ve dışında günlük kullanım için sıfır emisyonlu kentsel araçların kullanılması.
2. Kurum tarafından satın alınan ve kullanılan elektriğin üretiminden kaynaklanan dolaylı sera gazı emisyonlarını azaltmak için PV güneş enerjisi sistemleri kullanılarak elektrik üretimi.
3. Katı atık kullanımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltmak için katı atık azaltma programı uygulanması ve oluşan atıklar düzenli depolama sahasına gönderilmesi.

Üniversite içinde ve dışında kullanılmak üzere üniversiteye ait olan elektrikli araçlar

Uygulanan her üç programda da sera gazı azaltılması mümkündür. Özellikle üçüncü maddede bahsedildiği üzere üniversite bünyesinde atık azaltma çalışmaları uygulanmakta (3. bölümde detayları anlatılacaktır) ve oluşan katı atıklar düzenli depo sahasına gönderilmekte ve bu depo sahasında belediye tarafından biyogazdan elektrik üretimi gerçekleştirilmektedir. Böylece dolaylı olarak üniversite kaynaklı atıklardan sera gazı oluşumunun önüne geçilerek, yenilebilir enerji üretimi gerçekleştirilmektedir. Ayrıca üniversite kurulan sıfır atık sistemi ile geri dönüştürülebilir atıklar toplanmakta ve böylece dolaylı olarak yeni ham madde kullanımı azaltılmaktadır.

Üniversitede uygulanan atık azaltma çalışmaları

Ayrıca 2020 yılının başlarından beri tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını konusunda da HKÜ’de oldukça fazla sayıda çalışma yapılmaktadır. Yapılan bu çalışmalardan farklı bölümlerde farklı şekillerde de bahsedilecek olup,  bu bölümde uygulanan birkaç programdan söz edilecektir.

Covid-19 salgınına farklı ülkelerde farklı şekillerde cevap verilmiş ve farklı programlar uygulanmıştır. Bilindiği üzere ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından Hayat Eve Sığar (HES) uygulaması oluşturulmuştur. Kısaca açıklamak gerekirse, HES uygulaması Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yeni tip koronavirüs hakkında insanları bilgilendirmek ve yönlendirmek, salgınla ilişkili riskleri en aza indirmek ve salgının yayılmasını önlemek için geliştirilmiş bir mobil uygulamadır. HKÜ de hem personellerinin hem de öğrencilerinin sağlıklarını korumak ve korona virüsün daha fazla insanı etkilemesini önlemek amacıyla bu uygulamayı en aktif şekilde kullanmaktadır. HKÜ’nde HES uygulaması ile entegre çalışan program kullanılmakta olup, bu program sayesinde öğrenci ve personelin HES kodları günlük olarak sorgulanmakta ve risk durumları belirlenmektedir. Ayrıca Covid-19 pandemisi öncesi öğrencilerin kimlik sorgulaması için kullanılan sisteme HES kodu entegre edilerek, üniversiteye girişte öğrencilerin kimlik kartları okunarak risk durumu otomatik olarak belirlenmektedir. Buna göre risk altındaki öğrenciler sağlık ekipleri gelene kadar kampüs girişinde üniversite tarafından oluşturulmuş güvenli ve ayrı bir odaya (izolasyon alanı) alınmakta ve daha sonra hastaneye transferi gerçekleştirilmektedir.

Kovid-19 kapsamında üniversitede uygulanan programlar

HKÜ’nün sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında son 12 ayda kampüs içerisindeki elektrik tüketimi, otobüs, arabalar vb. gibi kaynaklardan salınan Toplam Karbon Ayak İzi hesaplamaları da yapılmıştır.  Yapılan hesaplamalar neticesinde HKÜ’nün 2020 yılındaki karbon ayak izi 2224 metrik ton olarak elde edilmiştir. Bu sonuca bağlı olarak hesaplanan kişi başına karbon emisyonu ise 2020 yılı için 1,27 metrik tondur. HKÜ karbon ayak izinin azaltılması için ağaçlandırma çalışmaları yapmaktadır. Enerji tasarruflu aydınlatma sistemleri ya da enerji verimli cihaz kullanımını ön planda tutmaktadır. Ayrıca kampüs içerisinde ve dışarısında kullanılmak üzere elektrikli araçlar da bünyesinde bulundurmaktadır. Buna ilave olarak kampüse araç girişi takip edilmekte ve kontrol altına alınmaktadır. Yeşil ve sürdürülebilir bir kampüs oluşturabilmek amacıya uygulamalarını ve çalışmalarını her geçen gün genişletmektedir.

Atık arıtma ve geri dönüşüm faaliyetleri, sürdürülebilir bir çevre yaratmada önemli faktörlerdir. Üniversite personelinin ve öğrencilerin kampüsteki faaliyetleri çok fazla atık üretecek, bu nedenle geri dönüşüm programı, organik atık arıtma, inorganik atık arıtma, toksik atık geri dönüşüm, kanalizasyon bertarafı, kampüste kağıt ve plastik kullanımını azaltmaya yönelik politikalar gibi bazı geri dönüşüm ve atık arıtma programları üniversitenin ilgi alanları arasında olmalıdır. Bu kapsam HKÜ kampüsünde gerçekleştirilen tüm atık arıtma, geri dönüşüm faaliyetleri bu bölümde gösterilmiştir.

HKÜ personeli ve öğrencileri atıkları geri dönüştürmeye teşvik edilmektedir ve buna yönelik olarak önlemler alınarak gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Bunların başında Türkiye genelinde uygulanan sıfır atık projesi ile eş zamanlı ilerleyen, atıklar için geri dönüşüm programı yer almaktadır. Bu program kapsamında geri dönüştürülebilir atıkların kaynağında ayrılmasını sağlamak için bütün binalarda her katı atık ayırma kutuları yerleştirilmiştir. Ayrıca atık pil toplama kutuları, atık plastik kapak toplama kutuları da benzer şekilde binalara yerleştirilmiştir. Bu kapsamda toplanan atıklar öncelikle temizlik personeli tarafından geçici toplama alanlarında toplanmaktadır. Daha sonra ise Gaziantep ilinde geri dönüşüm konusunda yetkili olan sertifikalı özel bir firma gelerek bu atıkların düzenli bir şekilde transferini gerçekleştirmektedir. Böylece üniversite oluşan ve kaynağında ayrılan geri dönüştürülebilir atıklar çevreye zarar vermeden düzenli bir şekilde tekrardan ekonomiye kazandırılmakta ve döngüsel ekonomiye katkı sağlanmaktadır.

Atık geri dönüşümü kapsamında gerçekleştirilen çalışmalardan bazılarına ait görseller aşağıdaki fotoğraflarda gösterilmiştir.

Üniversite binalarında yer alan atık ayırma kutuları ve atık getirme merkezi

 

Sertifikalı özel bir firmaya ait atık transfer aracı

 

Üniversite içerisinde günlük olarak kağıt ve plastik en fazla miktarlarda kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu kullanımları azaltma politikaları özellikler katı atıkların azaltılması konusunda önem arz etmektedir. Çift taraflı baskı yapılması, cam ya da porselen bardak kullanımı, ücretsiz su dağıtımı ve idari işlerde elektronik sistemlerin kullanılması vb. uygulamalar üniversitede kullanılan kağıt ve plastiği azaltma politikaları arasında sayılabilir. Bu kapsamda HKÜ de bu ve buna benzer iyi uygulamalarla kağıt ve plastik kullanımını azaltmayı hedeflemektedir. HKÜ’de uygulanan kağıt ve plastik azaltma politikalarına ait bazı örnekler aşağıdaki görsellerde sunulmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tüm devlet daireleri ve özel kuruluşlar için “sıfır atık” adı altında kurumlar bünyesinde oluşacak atıkları en aza indirmeyi hedefleyen bir proje yürütülmektedir. HKÜ de bu proje kapsamında çalışmalarını başarıyla uygulamaktadır. Aşağıdaki şekilde tüm atıklarla birlikte kağıt ve plastiğin de ayrı toplanması ve geri dönüştürülmesi amacıyla binaların her katında asılı bulunan afiş yer almaktadır.

 

Atık azaltma için asılmış olan afiş örneği ve bina içi atık ayırma uygulaması

 

HKÜ kendi bünyesindeki birimler arasında ve Türkiye’deki yükseköğretim kurumuna bağlı tüm üniversitelerle elektronik ortamda herhangi bir kağıt israfı olmadan sistematik olarak bir yazışma dilekçesini /veveya karar yazısını elektronik ortamda aktarabilmektedir. İlave olarak, kullanılan fotokopi makinelerinde, kağıdın bir yüzeyi kullanılmamış ve kullanım amacını kaybetmişse tekrar kullanılmak üzere cihazın yanına toplanır. Bu sayede maksimum kullanım sağlanarak gereksiz kağıt israfının önüne geçilir. Bu uygulama özellikle fotokopi makinelerinin sık kullanıldığı alanlarda uygulanmaktadır.

 

HKÜ’de uygulanan elektronik belge yönetim sistemine ait görseller

 

Tek tarafı kullanılmış olan kağıtların fotokopi makinesi kenarında toplanması

 

Plastik bardak ve plastik şişe kullanımının azaltılması amacıyla kurum içinde belirli noktalara umumi açık su sebilleri yerleştirilmiştir. Üniversite çalışanları ve öğrenciler bardaklarını kullanarak bu su sebillerinden faydalanabilmektedir. Böylece insanların pet şişelerden su içmeleri engellenerek gereksiz plastik atıkların önüne geçilmektedir. Ayrıca su sebili üzerindeki damacana da iade edilebilir bir ürün olduğu için tekrar kullanılabilmektedir.

Belirli noktalarda yer alan su sebillerinden bir tanesi

 

Geri dönüştürülemeyen inorganik atıklar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile işbirliği içinde toplanmaktadır. Atıklar, sınıfların, ofislerin koridorlarına yerleştirilen bina içi atık ayırma ünitelerine atılmaktadır. Bu atıklar daha sonra türlerine göre ayrıştırılmak üzere günlük olarak kontrol edilmekte ve Belediye tarafından geri dönüşüm için yetkilendirilmiş geri dönüşüm firmasına verilmektedir. Ayrıca dış mekan çöp kutuları, atıkların kaynağında ayrıştırılması için kategorize edilmiş ve etiketlenmiştir. İç mekan atıklarının da kaynağında ayrıştırılması için yeni bina içi çöp kutuları temin edilmiştir.

Üniversitede inorganik atıkların toplanması

 

İnorganik atıklar üniversitenin belirli lokasyonlarında bulunan kutularda toplanmaktadır. Ayrıca bina dışı ara toplama üniteleri de kampüs içerisindeki belirli noktalarda yer almaktadır. Bu toplama tanklarında toplanan atıklar Gaziantep Belediyesinin toplama aracı vasıtasıyla alınmakta ve uygun şekilde bertaraf edilmekte yada geri dönüştürülmektedir. Ayrıca  Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği (TAP) tarafından düzenlenen kampanya ile tüm okul ve üniversitelerde atık piller toplanmaktadır. Bu kapsamda üniversitenin tüm binalarında belirli alanlarda pil toplama kutuları yerleştirilmiştir.  Böylece piller çevreye duyarlı bir şekilde bertaraf edilmek üzere toplanmaktadır.

HKÜ tüm atıklarının yanı sıra toksik atıkları için de politikalar oluşturmuş ve uygulamaya almıştır. Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde oluşan tehlikeli ve tıbbi atıkların güvenli bir şekilde depolanması için uygun ve geçici depolama alanları belirlenmiştir. Ortaya çıkan atıklar eğitimli personel tarafından ara depolama noktasında güvenli bir şekilde depolanır. Böylece laboratuvarda ya da üniversite içerisindeki hastanede oluşan  tüm zehirli/toksik atıklar ayrı bir şekilde depolanmaktadır.

HKÜ’de toksik/zehirli atıkların yönetimi

Tıbbi atıklar, birer enfeksiyon kaynağı olması ve bulaşıcı hastalıkları insanlara bulaştırması sebebi ile doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi önlenmekte ve aynı zamanda diğer atık türleri ile karıştırılmadan kaynağında ayrı toplanarak geçici depolanmakta ve bertarafı sağlanmaktadır. Hastane içerisinde oluşan toksik ve kontamine olmuş atıklar yönetmelik çerçevesinde kendilerine özgü farklı renkteki atık toplama kutularında tutulmaktadır. Daha sonra ise çevre lisans izin belgesi ve ulusal atık taşıma formları ile bertaraf şirketlerine gönderilmektedir.

Sürdürülebilirlik anlamında bir diğer önemli parametre ise su tüketimi ve suyun verimli kullanımıdır. Küresel ısınmanın en fazla etki ettiği parametrelerden bir tanesi su miktarıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalar su miktarının, yer altı su seviyesinin azaldığını göstermektedir. Bu anlamda su tasarrufu programları ve su geri dönüşüm programlarının uygulanması, su verimli cihaz kullanımı ve arıtılmış su kullanımı gibi uygulamalarla aşırı su tüketiminin önüne geçilmesi önemlidir.

HKÜ sürdürülebilirlik anlayışı ile su kullanımı anlamında da önemli uygulamalar hayata geçirmektedir.Bunlardan bir tanesi yağmur suyu depolama tankları ve yeraltı sızdırma kuyusudur.

Yağmur suyu depolama tankları ve yeraltı sızdırma kuyusu

 

Resimlerde de görüldüğü üzere HKÜ kampüsü içerisinde farklı boyutlarda birkaç su toplama tankı ve sızdırma kuyusu mevcuttur. Bu tanklarda biriktirilen sular özellikler yeşil alanların  ve ağaçların sulanmasında kullanılmaktadır.

Son yıllarda su verimli cihaz kullanımları geleneksel cihazların yerini almaktadır. Su verimli cihaz kullanımı su tüketiminin azaltılmasında önemli rol oynayan unsurlardandır. Bu nedenle, HKÜ su verimli cihaz kullanımına önem vermektedir. Lavabo ve tuvaletlerde su tasarruflu ya da sensörlü musluklar kullanılmaktadır. Kampüs tuvaletlerinin büyük bir çoğunluğunda sifon için az su seçeneği bulunan sifon tuşları yer almaktadır.

Sensörlü musluklar ve az-çok opsiyonu bulunan tuvalet sifonları

 

Ayrıca kampüs yeşil alanları ihtiyaca göre zaman ayarlı damlama veya fıskiye sistemleriyle sulanmaktadır. Yani tüm yeşil alanların ve ağaçların sulanmasında otomatik sulama sistemleri kullanılmaktadır. Çimleri sulamak için zaman kontrollü su fıskiyeleri kullanılır. Bazı bölgelerde ise damlama sulama sistemleri kullanılmaktadır.

HKÜ’de kullanılan otomatik zaman ayarlı fıskıyeler (A),

zaman sayacı (B) ve damlama sulama sistemleri (C)

 

Koronavirüs salgınının başlamasından sonra tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bir takım önlemler alınmış ve bazı genel kısıtlamalar getirilmiştir. Özellikle salgının artmasının önüne geçilmesi ve insanlara sağlıklı bir yaşam ortamı sunulması bu süreçte her kurum ve kuruluşun önceliği haline gelmiştir. HKÜ, salgının öneminin ve büyüklüğünün farkına vararak tüm birimlerinde ileri seviyede çalışmalar gerçekleştirmiş olup, öğrencilerinin ve personelinin can güvenliğini sağlamaya maksimum derecede özen göstermiştir. Bu anlamda hem el dezenfesiyon üniteleriyle, hem de derslikler, ofisler, asansörler, merdivenler gibi sık kullanılan ve el ile temas eden alanlar günde en az iki kez dezenfekte edilmesiyle bu sürecin en güvenli şekilde atlatılmasına çalışmıştır. Buna ilave olarak çok hızlı bir şekilde bünyesinde Pandemi Komisyonu kurarak, alanında ve salgın (hastalık) konusunda uzman kişilerden oluşturmuş olduğu bu komisyon sayesinde pandemi sürecinde üniversite kampüsünde yapılması gereken uygulamaları hayata geçirmiştir.

Bütün binaların girişlerine ve bütün katlarına el dezenfeksiyon üniteleri yerleştirmiştir. Ana giriş kapısında öğrenci, personel ya da misafir farketmeksizin, giriş yapan herkesin vücut sıcaklığı ölçülmüştür. Bununla birlikte sürekli olarak sık kullanılan alanlardaki elle temas edilen alanlar uygun dezenfektanlarla dezenfekte edilmiştir . Böylece sık kullanılan alanların daha güvenli hale getirilmesi sağlanmıştır.

Tüm dünyada uygulanan standart maske kullanımı kuralı da üniversite içerisinde uygulanmıştır. Özellikle gerekmesi durumunda yüz yüze görüşme yapılacak durumlarda mesafe kuralına ilave olarak maske kullanımı zorunlu hale getirilmiştir. Bütün alanlarda uyarı afişleri yapıştırılmıştır. Her bir binanın görünür bölgelerine ve belirli sıklıkta bu afişler yapıştırılarak farkındalık arttırılmaya çalışılmıştır.

Covid-19 salgını süresince yapılan uygulamalara örnekler

 

İkinci bölümde de belirtildiği üzere Covid-19 pandemisi öncesi öğrencilerin kimlik sorgulaması için kullanılan kimlik tarama sistemine HES kodu entegre edilerek, üniversiteye girişte öğrencilerin kimlik kartlarının okunmasına ilave olarak HES kodu sorgulaması gerçekleştirilmiştir. Böylece risk durumu otomatik olarak belirlenmiştir. Riskli olduğu belirlenen öğrenciler ise kampüs ana giriş kapısı civarında oluşturulmuş olan izolasyon alanına alınarak sağlık ekipleri gelene kadar gözlem altında tutulmuştur. Bu sayede riskli durumdaki öğrencinin diğer öğrencilere teması kesilmiş olup, daha sonra güvenli bir şekilde hastaneye transferi gerçekleştirilmiştir.

Otomatik HES kodu sorgulaması (solda) ve ana giriş kapısında kurulmuş olan izolasyon alanı (sağda)

 

HKÜ pandemin ilk dönemlerinden itibaren aldığı önlemler çerçevesinde hayata geçirdiği uygulamalar sayesinde pandemi riskini en aza indirmeyi amaçlamıştır. Bu konuda yapmış olduğu çalışmalara bağlı olarak “Sağlıklı ve Temiz Ortamların Geliştirilmesi Belgelendirme Programı” şartlarını yerine getirmiş ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından verilen Küresel Salgın Bağlamında Güvenli Kampüs Belgesi’ni almaya hak kazanmıştır.

Güvenli Kampüs Belgesi

 

Üniversitelerde karbon salınımı ve kirletici düzeylerinde ulaşım sistemleri önemli rol oynamaktadır. Kampüsteki motorlu araç sayısını sınırlandıracak ulaşım politikaları, kampüs otobüsleri ve bisiklet kullanımları daha sağlıklı bir çevreyi teşvik edecektir. Yaya politikası, öğrencileri ve personeli kampüste dolaşmaya ve özel araç kullanımını en aza indirmeye teşvik edecektir. Çevre dostu toplu taşıma kullanımı kampüs çevresindeki karbon ayak izini azaltacaktır. Bu bağlamda HKÜ de kampüs içerisindeki emisyonları minimuma indirmek için çalışmalar gerçekleştirmektedir. Özellikle bünyesinde sıfır emisyonlu araçlar bulundurmakta olup, bunlarla kampüs içerisinde taşıma yapmaktadır. Ayrıca bir adet de kampüs dışı seyahatler için tahsis edilmiş olan elektrikli araç mevcuttur.

Üniversiteye ait olan elektrikli sıfır emisyonlu araçlar

HKÜ, kampüsteki özel araç kullanımının azaltılması amacıyla ücretsiz personel servisiyle toplu taşıma sağlamaktadır. Gaziantep’in bütün bölgelerine konforlu araçlarla ücretsiz olarak taşıma sağlanmaktadır. Böylece üniversite personelleri servisle ulaşıma teşvik edilmekte ve kampüse girecek araç sayısı kısıtlanmaya çalışılmaktadır. Bu ücretsiz personel servisleri özel günlerde öğrencilerin transferi için de kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra kampüse Gaziantep belediyesine ait çok sayıda otobüsle de ulaşım mümkün olup, bu otobüsler de hem öğrenciler hem de akademisyenler için düşük ücret politikası uygulamaktadır. Ayrıca toplu taşımada kullanılan belediye otobüslerin büyük bir çoğunluğu biyogaz ile desteklenmekte ve fosil yakıt tüketimi azaltılmaktadır.

Ücretsiz personel servisleri

HKÜ kampüsünde tüm kampüs boyunca kaldırımlı yaya yolları mevcuttur. Böylece araç yolu ve yaya yolu arasındaki bağlantı kesilmiş ve yayalar için daha güvenli yürüyüş alanları oluşturulmuştur. Yapılan son çalışmalarla, tüm araç yolları satı çizgilerle boyanmış, araçların bu çizgilerin dışına çıkmaması, yayaların ise bu çizgilerin içerisine girmemesi sağlanmaya çalışılmıştır.

Kampüs içerisinde yer alan yaya yollarından bazıları

Ayrıca kampüs girişinden başlamak üzere belirli noktalara kolay ulaşım için tabelalar yerleştirilmiştir.

HKÜ Kalite Standartları gereği altyapısını her zaman en süt seviyede tutmaya özen göstermektedir. Birinci bölümde de bahsedildiği üzere, HKÜ yapmış olduğu iyi uygulamalarla TS EN ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi standartlarına uygun olarak yükseköğretim hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen denetimler sonucunda Kalite Belgesi’ne sahiptir. Bu standardın en önemli gerekliliklerinden bir tanesi de ulaşılabilirlik olup, özellikle engelli bireyler için kampüs içerisinde çalışmaların yapılmasıdır. Bu kapsamda, HKÜ tüm birimlerine kolay ulaşım politikası yürütmüştür. HKÜ binaları ve yaya yolları engelli öğrencilerin tüm sınıflara, ofislere ve fakülte birimlerine kolaylıkla ulaşabileceği şekilde inşa edilmiştir. Binaların bütün girişlerinde tekerlekli sandalye girişi için uygun özelliklerde yapılmış olan rampalar bulunmaktadır. Ayrıca engelli park alanları da tabela ve işaretçilerle belirlenmiştir. Bu uygulamalara ait bazı görseller aşağıda sunulmuştur.

Engelli girişi ve tabelası (solda) ve bina girişinde yer alan engelli rampası (sağda)

Yapılan bütün çalışmaların eğitimle desteklenmesi önemli olduğu gibi, sürdürülebilirlik çalışmalarında eğitim önemli rol oynamaktadır. Eğitimle birlikte, farkındalık oluşturma, bilinçlendirme vb. gibi çalışmalarla yapılan bütün sürdürülebilirlik çalışmaları ve uygulamalarının desteklenmesi gerekmektedir. Bu anlamda HKÜ’nde Çevre, Sürdürülebilirlik ve İklim Değişikliği konularında dersler verilmektedir. Ayrıca bu derslere yapılan bilimsel ve yayınlar ve akademik çalışmalarla da katkı sağlanmaktadır.
HKÜ’deki lisans programlarının tamamında Çevre, Çevre Eğitimi, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Proje İnovasyonu vb. gibi konularda en az bir adet ders bulunmaktadır. Bunların yanı sıra Çevre Bilimleri ve Enerji Yönetimi Anabilim Dalı gibi kurulum amacı direkt olarak sürdürülebilir enerji olan disiplinlerarası programlar da bulunmaktadır. Bu programlarda yenilebilir enerji kaynakları, çevre yönetimi, atık ve su yönetimi, sürdürülebilir ulaşım gibi konularda yoğun dersler verilmektedir. Ayrıca bazı bölümlerde akreditasyon programlarına başvuru yapılmış olup, bu akreditasyon programlarının koşulları gereği bölümlerde okutulan Teknoloji Yönetimi ve Ar-Ge Yönetimi, Sosyal Sorumluluk Projesi gibi bazı derslerde sürdürülebilirliğin dahil edilmesi de sağlanmıştır.
Eğitim kapsamında sürdürülebilirliğin geliştirilmesi, öğrencilerin farkındalığının arttırılması ve öğrencilerinde sürdürülebilirlik süreçlerine dahil edilmesi amacıyla üniversite bünyesinde çok sayıda kulüp kurulmuştur. Bu kulüpler bünyesinde ağaç dikimi, orman temizliği vb. gibi etkinlikler gerçekleştirilmekte ve bu konularda farkındalık arttırılmaktadır.
Kulüp etkinliklerine ilave olarak üniversite bünyesinde de oldukça fazla sayıda bu kapsamda çalışma gerçekleştirilmektedir. Örneğin, Günlük yaşamda bir çok alanda kullanılan kağıdın, geri dönüşümüne dikkat çekmek ve öğrencilere farkındalık kazandırmak amacıyla İletişim Fakültesi tarafından “El Yapımı Kağıt ve İllüstrasyon” etkinliği düzenlenmiştir. Bu etkinlikte kağıdın geri dönüştürülmesi ve yeniden kağıt ya da benzer materyallere dönüştürülerek öğrencilerin kağıdın bir atık olmadığı gösterilmiştir.

 

Etkinliğe ait görseller

Ayrıca belirli periyotlarla üniversite bünyesinde Ar-Ge Proje pazarı düzenlenmektedir. Genel olarak bu etkinliğin ana temaları değişiklik gösterse de her yıl en az bir tane Çevre Teknolojileri ve Enerji, Akıllı Şehir Teknolojileri ya da Ar-Ge Teknolojileri gibi ana temalarla bir etkinlik düzenlenmektedir. Bu etkinliklerde temel olarak sürdürülebilir ve çevreci teknolojiler tartışılmaktadır. Ayrıca öğrencilerin de bu etkinliklere katılımı sağlanarak sürdürülebilirlik, enerji ve çevre konularında geleceğin teknolojileri tanıtılmaktadır.

 

Düzenlenen proje pazarlarına ait afişler ve ana temaları

 

Covid-19 pandemisi sırasında neredeyse her hafta enerji teknolojileri adı verilen çevrimiçi bir seminer serisi düzenlenmiştir. Sürdürülebilir enerji teknolojileri konulu seminerlerde, konunun uzmanları ile geleceğin enerji kullanımı ve üretimi konuları tartışılmıştır.

Düzenlenen çevrimiçi seminerlere ait görseller

 

Bu etkinliklere ilave olarak HKÜ Genç Tema Topluluğu tarafından düzenli aralıklarla ağaç dikim etkinlikleri de gerçekleştirilmektedir. Çevreci, Yeşil ve Sıfır Emisyonlu Kampüs ilkeleriyle yola çıkan HKÜ, kampüs içerisindeki farklı alanlarda ağaç dikimleri ile kampüs içi emisyonunu azaltmayı hedeflemektedir.

Ağaç dikim etkinliklerinden görüntüler

                                           HKÜ-Sürdürülebilirlik Raporu 2024

HKÜ-Sürdürülebilirlik Raporu-2024